لوله ASTM A106 — مشخصات، گریدها، انواع و کاربردها
ASTM A106 مشخصات استاندارد لولههای بدون درز فولاد کربنی برای سرویس دمای بالا است. این استاندارد لولههایی با سایز NPS 1/8 تا NPS 48 [DN 6 تا DN 1200] را پوشش میدهد و لولههای تولیدشده طبق آن برای خمش، فلنجکاری و جوشکاری مناسب هستند [citation:1][citation:5].
لوله ASTM A106 بهطور گسترده در پالایشگاهها، مجتمعهای پتروشیمی، نیروگاهها و سیستمهای بخار کاربرد دارد. گرید B این استاندارد، پرکاربردترین گرید لوله در پایپینگ فرآیندی محسوب میشود [citation:2].
دامنه کاربرد و محدوده سایز
ASTM A106 لولههای بدون درز را در محدوده سایز NPS 1/8 تا NPS 48 [DN 6 تا DN 1200] با ضخامت دیواره اسمی طبق ASME B36.10M پوشش میدهد [citation:1][citation:5].
لولههای ASTM A106 برای خمش، فلنجکاری و جوشکاری مناسب هستند. الزامات تکمیلی اختیاری نیز برای لولههایی که نیاز به گرید بالاتری دارند، ارائه شده است [citation:1].
| Parameter | Specification |
|---|---|
| Standard | ASTM A106 / ASME SA106 |
| Manufacturing | Seamless Only |
| Size Range | NPS 1/8 to NPS 48 [DN 6 to DN 1200] |
| Grades | A, B, C |
| Max Service Temp | ~427°C (800°F) |
| Wall Thickness | ASME B36.10M |
- لوله ASTM A106 فقط بدون درز است [citation:2][citation:4].
- برای دمای بالای ۴۲۷°C باید از لولههای آلیاژی ASTM A335 استفاده شود [citation:4].
- در دمای بالا، احتمال گرافیتی شدن (Graphitization) باید در نظر گرفته شود [citation:1][citation:14].
گریدهای A، B و C — ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی
لوله ASTM A106 در سه گرید A، B و C عرضه میشود. گرید B پرکاربردترین گرید در صنایع پالایشگاهی و پتروشیمی است [citation:2].
ترکیب شیمیایی
| Element | Grade A | Grade B | Grade C |
|---|---|---|---|
| Carbon (C) max | 0.25 | 0.30 | 0.35 |
| Manganese (Mn) | 0.27 – 0.93 | 0.29 – 1.06 | 0.29 – 1.06 |
| Phosphorus (P) max | 0.035 | 0.035 | 0.035 |
| Sulfur (S) max | 0.035 | 0.035 | 0.035 |
| Silicon (Si) min | 0.10 | 0.10 | 0.10 |
خواص مکانیکی
| Grade | Tensile Strength (min) | Yield Strength (min) | Elongation (min) |
|---|---|---|---|
| Grade A | 330 MPa (48 ksi) | 205 MPa (30 ksi) | Per Table 4 |
| Grade B | 415 MPa (60 ksi) | 240 MPa (35 ksi) | Per Table 4 |
| Grade C | 485 MPa (70 ksi) | 275 MPa (40 ksi) | Per Table 4 |
- گرید B رایجترین گرید برای پایپینگ فرآیندی است [citation:2].
- گرید C برای کاربردهایی که نیاز به استحکام بالاتر دارند استفاده میشود [citation:4].
- گرید A برای کویلپیچی دقیق و خمش سرد ترجیح داده میشود [citation:10].
دادههای ابعادی — Schedule 40، 80 و 160
لوله ASTM A106 در اسکجولهای استاندارد طبق ASME B36.10M موجود است. جداول زیر ابعاد و وزن کامل را برای اسکجولهای ۴۰، ۸۰ و ۱۶۰ ارائه میدهد [citation:3][citation:8].
| NPS | DN | OD (mm) | Wall (mm) | Weight (kg/m) |
|---|---|---|---|---|
| 1/8" | 6 | 10.3 | 1.73 | 0.37 |
| 1/4" | 8 | 13.7 | 2.24 | 0.63 |
| 3/8" | 10 | 17.1 | 2.31 | 0.84 |
| 1/2" | 15 | 21.3 | 2.77 | 1.27 |
| 3/4" | 20 | 26.7 | 2.87 | 1.69 |
| 1" | 25 | 33.4 | 3.38 | 2.50 |
| 1-1/4" | 32 | 42.2 | 3.56 | 3.39 |
| 1-1/2" | 40 | 48.3 | 3.68 | 4.05 |
| 2" | 50 | 60.3 | 3.91 | 5.44 |
| 2-1/2" | 65 | 73.0 | 5.16 | 8.63 |
| 3" | 80 | 88.9 | 5.49 | 11.29 |
| 3-1/2" | 90 | 101.6 | 5.74 | 13.57 |
| 4" | 100 | 114.3 | 6.02 | 16.07 |
| 5" | 125 | 141.3 | 6.55 | 21.77 |
| 6" | 150 | 168.3 | 7.11 | 28.26 |
| 8" | 200 | 219.1 | 8.18 | 42.55 |
| 10" | 250 | 273.0 | 9.27 | 60.29 |
| 12" | 300 | 323.8 | 9.52 | 73.78 |
| 14" | 350 | 355.6 | 9.52 | 81.20 |
| 16" | 400 | 406.4 | 9.52 | 93.00 |
| 18" | 450 | 457.0 | 9.52 | 105.00 |
| 20" | 500 | 508.0 | 9.52 | 117.00 |
| 24" | 600 | 610.0 | 9.52 | 141.00 |
| NPS | DN | OD (mm) | Wall (mm) | Weight (kg/m) |
|---|---|---|---|---|
| 1/8" | 6 | 10.3 | 2.41 | 0.47 |
| 1/4" | 8 | 13.7 | 3.02 | 0.80 |
| 3/8" | 10 | 17.1 | 3.20 | 1.10 |
| 1/2" | 15 | 21.3 | 3.73 | 1.62 |
| 3/4" | 20 | 26.7 | 3.91 | 2.20 |
| 1" | 25 | 33.4 | 4.55 | 3.24 |
| 1-1/4" | 32 | 42.2 | 4.85 | 4.47 |
| 1-1/2" | 40 | 48.3 | 5.08 | 5.41 |
| 2" | 50 | 60.3 | 5.54 | 7.48 |
| 2-1/2" | 65 | 73.0 | 7.01 | 11.41 |
| 3" | 80 | 88.9 | 7.62 | 15.27 |
| 3-1/2" | 90 | 101.6 | 8.08 | 18.63 |
| 4" | 100 | 114.3 | 8.56 | 22.32 |
| 5" | 125 | 141.3 | 9.53 | 30.97 |
| 6" | 150 | 168.3 | 10.97 | 42.55 |
| 8" | 200 | 219.1 | 12.70 | 64.64 |
| 10" | 250 | 273.0 | 15.09 | 96.01 |
| 12" | 300 | 323.8 | 17.48 | 132.00 |
| 14" | 350 | 355.6 | 19.05 | 158.10 |
| 16" | 400 | 406.4 | 21.44 | 203.40 |
| 18" | 450 | 457.0 | 23.83 | 254.60 |
| 20" | 500 | 508.0 | 26.19 | 311.20 |
| 24" | 600 | 610.0 | 30.96 | 442.00 |
- طولهای استاندارد لوله ASTM A106 معمولاً ۲۱ فوت (۶.۴ متر) یا ۴۲ فوت (۱۲.۸ متر) است [citation:12].
- ضخامت اسمی دیواره طبق ASME B36.10M تعیین میشود [citation:1].
الزامات آزمون و بازرسی
ASTM A106 الزامات آزمون متعددی برای تضمین کیفیت لوله تعیین کرده است [citation:1][citation:14]:
آزمونهای مکانیکی
- آزمون کشش (Tension Test) — برای تأیید استحکام کششی و تسلیم [citation:1].
- آزمون خمش (Bend Test) — برای ارزیابی شکلپذیری [citation:1].
- آزمون تختشدن (Flattening Test) — برای لولههای جوشی [citation:1].
آزمون فشار و غیرمخرب
- آزمون هیدرواستاتیک — اجباری (مگر توسط خریدار صرفنظر شود) [citation:9].
- آزمون غیرمخرب (NDT) — در صورت درخواست خریدار [citation:14].
- آزمون هیدرواستاتیک برای ASTM A106 اجباری است [citation:9].
- خریدار میتواند الزامات تکمیلی اختیاری را مشخص کند [citation:1].
مقایسه ASTM A106 با ASTM A53
ASTM A106 و ASTM A53 دو استاندارد پرکاربرد لوله فولاد کربنی هستند. تفاوتهای اصلی در روش تولید، سرویس مورد نظر و مجوزهای کد است [citation:4][citation:9].
| Feature | ASTM A106 | ASTM A53 |
|---|---|---|
| Manufacturing | Seamless Only | Seamless, ERW, Furnace-welded |
| Grades | A, B, C | A, B |
| Primary Service | High-Temperature Process Piping | General Mechanical & Pressure |
| Max Service Temp | ~427°C (800°F) | ~343°C (650°F) General |
| Galvanizing Option | No | Yes |
| ASME B31.3 Weld Factor (E) | 1.0 (Seamless) | 1.0 (Type S), 0.85 (Type E) |
ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی ASTM A106 Grade B و ASTM A53 Type S Grade B تقریباً یکسان است. به همین دلیل اکثر کارخانههای لوله بدون درز محصولات خود را به هر دو استاندارد دوگانه-گواهی (Dual-Certify) میکنند [citation:4][citation:9].
- پایپینگ فرآیندی در دمای بالای ۳۴۳°C [citation:4].
- سیستمهای بخار و بویلر طبق ASME B31.1 [citation:4].
- کاربردهایی که کد طراحی، A106 را الزامی میکند [citation:4].
- کاربردهایی که نیاز به لوله بدون درز (Seamless) دارند [citation:4].
کاربردهای لوله ASTM A106
لوله ASTM A106 برای سرویسهای دمای بالا در صنایع مختلف کاربرد دارد [citation:2][citation:4].
کاربردهای اصلی
- پالایشگاهها و پتروشیمی — پایپینگ فرآیندی دمای بالا [citation:2][citation:4].
- نیروگاهها — خطوط بخار، بویلر و سوپرهیتر [citation:4].
- سیستمهای بخار — خطوط بخار فشار بالا [citation:4].
- صنایع نفت و گاز — خطوط فرآیندی [citation:2].
- ASTM A106 برای سرویس دمای بالای ۳۴۳°C طراحی شده است [citation:4].
- برای دمای بالای ۴۲۷°C باید از ASTM A335 (آلیاژی) استفاده شود [citation:4].
- گرید B رایجترین گرید در پالایشگاهها و پتروشیمی است [citation:2].
تعاریف و اصطلاحات فنی
استانداردهای مرجع مرتبط: ASME SA106 — ASTM A53 — API 5L — ASTM A335 — ASME B36.10M
💬 نیاز به مشاوره فنی دارید؟
اگر پس از مطالعه این مقاله هنوز سوالی دارید، سوال فنی خود را برای مهندسین ایران اتصال آسیا ارسال کنید.
کارشناسان ما در اسرع وقت به درخواست شما رسیدگی خواهند کرد.
چرا ایران اتصال آسیا؟