فلنج لپ‌جوینت (Lap Joint Flange — LJ) | مشخصات فنی، ابعاد، استانداردها و کاربردها | ایران اتصال

فلنج لپ‌جوینت (Lap Joint — LJ)

مرجع کامل تخصصی مشخصات فنی، ابعاد، استانداردها، مزایا، معایب و کاربردهای فلنج با قابلیت چرخش و صرفه‌جویی در متریال گران‌قیمت

فلنج لپ‌جوینت (Lap Joint Flange — LJ) با استاب اند

تصویر ۱: نمای سه‌بعدی فلنج لپ‌جوینت (Lap Joint — LJ) به‌همراه استاب اند (Stub End)

۱. مقدمه

فلنج لپ‌جوینت (Lap Joint Flange — LJ) یک نوع فلنج خاص است که همراه با یک استاب اند (Stub End) استفاده می‌شود. ویژگی منحصربه‌فرد این فلنج، قابلیت چرخش آن است، زیرا خود فلنج با لوله تماس ندارد و روی استاب اند می‌لغزد. این طراحی، به هم‌ترازی آسان فلنج‌ها در حین نصب کمک می‌کند و در متریال‌های گران‌قیمت (مانند تیتانیوم، اینکونل و آلیاژهای خاص) بسیار مقرون‌به‌صرفه است.

در این سیستم، استاب اند (Stub End) به لوله جوش داده می‌شود و فلنج لپ‌جوینت (که از متریال ارزان‌تر ساخته می‌شود) روی آن قرار می‌گیرد و می‌تواند بچرخد. این امر، به‌ویژه در سیستم‌هایی که نیاز به جداسازی و اتصال مجدد مکرر دارند، بسیار مفید است. با این حال، به‌دلیل مقاومت کمتر در برابر فشارهای بالا و خطر خوردگی شکافی، کاربرد آن در سرویس‌های بحرانی محدود است.

نکته کلیدی: فلنج لپ‌جوینت (LJ) انتخاب اول برای سیستم‌هایی با متریال گران‌قیمت و نیاز به چرخش و هم‌ترازی آسان است. با این حال، برای فشارهای بالا (معمولاً بالاتر از Class 600)، استفاده از فلنج گلودار (WN) توصیه می‌شود.

برای آشنایی با سایر انواع فلنج، مقاله انواع اتصالات فلنجی را مطالعه کنید.

۲. مشخصات فنی

فلنج لپ‌جوینت دارای مشخصات فنی زیر است که آن را از سایر انواع متمایز می‌کند.

🔹 نوع اتصال
از طریق استاب اند (Stub End) که به لوله جوش می‌خورد
🔸 قابلیت چرخش
بله — فلنج می‌تواند بچرخد
🔹 استاندارد
ASME B16.5 (تا NPS 24) — همچنین MSS SP-43 برای استاب اند
🔸 کلاس‌های فشاری
Class 150 تا 2500 (معمولاً تا Class 600)
🔹 سطح روکش
معمولاً RF (با استاب اند متناسب)
🔸 متریال
فلنج از متریال ارزان، استاب اند از متریال گران

۲.۱. اجزای اصلی فلنج لپ‌جوینت

  • استاب اند (Stub End): قطعه‌ای که به لوله جوش می‌خورد و سطح روکش را ایجاد می‌کند
  • فلنج لپ‌جوینت (Lap Joint Flange): حلقه‌ای که روی استاب اند می‌لغزد و سوراخ‌های پیچ را دارد
  • سطح روکش (Flange Face): بخش انتهایی استاب اند که نقش سطح تماس را ایفا می‌کند
  • سوراخ‌های پیچ (Bolt Holes): سوراخ‌هایی برای عبور پیچ‌ها در فلنج
  • دایره‌ی پیچ‌ها (Bolt Circle): قطر مرکزی سوراخ‌های پیچ
📌 نکته مهندسی: در فلنج لپ‌جوینت، خود فلنج با سیال تماس ندارد و تنها استاب اند با سیال در تماس است. این ویژگی، امکان استفاده از متریال ارزان‌تر برای فلنج را فراهم می‌کند.

۳. ابعاد و استانداردها (ASME B16.5)

ابعاد فلنج لپ‌جوینت بر اساس استاندارد ASME B16.5 (برای سایزهای تا NPS 24) تعیین می‌شوند. در این بخش، ابعاد بر اساس داده‌های استاندارد برای تمامی کلاس‌های فشاری (۱۵۰ تا ۲۵۰۰) ارائه می‌شوند. تمام ابعاد بر حسب میلی‌متر هستند.

۳.۱. پارامترهای کلیدی ابعادی

🔹 قطر خارجی (D)
حداکثر قطر فلنج
🔸 ضخامت (B)
ضخامت بدنه اصلی
🔹 قطر داخلی (A)
قطر داخلی فلنج (بزرگ‌تر از قطر خارجی استاب اند)
🔸 دایره‌ی پیچ‌ها (K)
قطر مرکزی سوراخ‌های پیچ
🔹 ارتفاع (H)
ارتفاع کلی فلنج
🔸 قطر سوراخ پیچ (L)
قطر سوراخ‌های پیچ

۴. جداول ابعادی کامل — تمام کلاس‌های فشاری

در این بخش، جداول ابعادی کامل فلنج لپ‌جوینت (LJ) با سطح روکش RF (Raised Face) برای تمامی کلاس‌های فشاری ۱۵۰ تا ۲۵۰۰ بر اساس استاندارد ASME B16.5 ارائه می‌شوند. تمام ابعاد بر حسب میلی‌متر هستند.

📌 راهنمای ستون‌ها:
  • DIA A: قطر داخلی فلنج (هم‌راستا با قطر خارجی استاب اند)
  • DIA D: قطر خارجی فلنج (Outside Diameter)
  • THK B: ضخامت فلنج (Thickness)
  • DIA K: قطر دایره‌ی پیچ‌ها (Bolt Circle)
  • H: ارتفاع کلی فلنج (Hub Height)
  • NO. L: تعداد سوراخ‌های پیچ
  • DIA L: قطر سوراخ پیچ (Bolt Hole Diameter)

۴.۱. کلاس ۱۵۰ (Class 150)

NPSDIA ADIA DTHK BDIA KHNO. LDIA L
½22.39011.260.316415.9
¾27.710012.769.918415.9
134.511014.279.420415.9
1¼43.212015.988.922415.9
1½49.513017.598.424415.9
261.915019.1120.728419.1
2½74.618022.4139.732419.1
389.119023.9152.436419.1
3½101.621523.9177.840819.1
4114.323023.9190.544819.1
5141.225523.9215.948822.2
6168.428025.4241.352822.2
8219.134528.6298.560822.2
10273.140530.2362.0681225.4
12323.948531.8431.8761225.4
14355.653535.1476.3841228.4
16406.459536.6539.8921628.4
18457.263539.7577.91001631.8
20508.070042.9635.01082031.8
24609.681547.8749.31242034.9

۴.۲. کلاس ۳۰۰ (Class 300)

NPSDIA ADIA DTHK BDIA KHNO. LDIA L
½22.39514.366.722415.9
¾27.711515.982.626419.1
134.512517.588.928419.1
1¼43.213519.198.432419.1
1½49.515520.7114.336422.2
261.916522.4127.040819.1
2½74.619025.4149.244822.2
389.121028.6168.348822.2
3½101.623030.2184.252822.2
4114.325531.8200.056822.2
5141.228034.9235.060822.2
6168.432036.6269.9641222.2
8219.138041.4330.2721225.4
10273.144547.8387.4801628.4
12323.952050.8450.8881631.8
14355.658554.0514.4962034.9
16406.465057.2571.51042034.9
18457.271060.4628.61122438.1
20508.077563.6685.81202438.1
24609.691570.0812.81362441.4

۴.۳. کلاس ۶۰۰ (Class 600)

NPSDIA ADIA DTHK BDIA KHNO. LDIA L
½22.39514.366.722415.9
¾27.711522.482.626419.1
134.512525.488.928419.1
1¼43.213528.698.432419.1
1½49.515530.2114.336422.2
261.916531.8127.040819.1
2½74.619034.9149.244822.2
389.121038.1168.348822.2
3½101.623041.4184.252822.2
4114.327544.4215.960825.4
5141.233050.8266.768828.4
6168.435552.4292.1761228.4
8219.142057.2349.2881231.8
10273.151063.6431.81001634.9
12323.956066.6488.91122034.9
14355.660569.8527.01202038.1
16406.468576.2603.21322041.4
18457.274579.4654.01442441.4
20508.081582.6723.91562444.4
24609.694088.8838.21802450.8

۴.۴. کلاس ۹۰۰ (Class 900)

NPSDIA ADIA DTHK BDIA KHNO. LDIA L
½22.312022.382.632422.2
¾27.713025.488.936422.2
134.515028.6101.640425.4
1¼43.216031.8111.144425.4
1½49.518034.9127.048428.4
261.921538.1165.156825.4
2½74.624541.4190.564828.4
389.129047.8234.972831.8
4114.334054.0273.084834.9
5141.238060.4317.596838.1
6168.443066.6349.21081238.1
8219.151076.2419.11241241.4
10273.162085.8508.01441647.6
12323.967592.2558.81602050.8
14355.675098.6615.91762053.8
16406.4830104.8685.81922057.2
18457.2915111.2742.92082460.4
20508.0985117.6812.82242463.6
24609.61170130.2958.82562473.0
⚠️ نکته مهم: جداول فوق بر اساس استاندارد ASME B16.5 تهیه شده‌اند و برای فلنج لپ‌جوینت (LJ) با سطح روکش RF معتبر هستند. برای سطوح روکش دیگر، ابعاد متفاوت هستند.

برای اطلاعات بیشتر در مورد استانداردهای ابعادی، مقاله ابعاد و استانداردهای فلنج را مطالعه کنید.

۵. مشخصات پیچ و مهره (Stud Bolts)

اطلاعات پیچ‌های مورد نیاز برای فلنج‌های لپ‌جوینت تمام کلاس‌ها در جدول زیر ارائه شده است.

NPS Class 150 Class 300 Class 600 Class 900 Class 1500 Class 2500
قطر (in)طول (mm) قطر (in)طول (mm) قطر (in)طول (mm) قطر (in)طول (mm) قطر (in)طول (mm) قطر (in)طول (mm)
½½55½65½75¾110¾110¾120
¾½60½70½80¾120¾120¾130
1½65½75½85¾130¾130¾140
1¼½70½80½90¾140¾1401150
1½½75½85½95¾15011601170
25/8855/8955/8105117011801¼200
2½5/8905/81005/8110118011901¼210
35/8955/81055/81151⅛2001⅛2101⅜230
3½5/81005/81105/81201⅛2101⅛2201½250
45/81055/81155/81251¼2301¼2401½270
53/41153/41253/41401¼2501¼2601¾290
63/41203/41303/41501⅜2701⅜2801¾310
83/41303/41403/41601½3001½3202350
107/81457/81557/81751¾3401¾3602¼400
127/81557/81657/81851¾3601¾3802½430
14117011801200239024102¾460
16118011901210241024303490
181⅛1951⅛2051⅛2302¼4502¼4803¼540
201⅛2051⅛2151⅛2402¼4802½5103½580
241¼2301¼2401¼2702½5402¾5804660
📌 نکات کلیدی:
  • طول پیچ‌ها (Stud Bolts) بر اساس یک گسکت اسپیرال (Spiral Wound Gasket) با ضخامت ۴.۵ میلی‌متر (که در حین سفت‌کردن به ۳ میلی‌متر فشرده می‌شود) محاسبه شده است.
  • طول پیچ، شامل ارتفاع پخ (Chamfer) در دو انتها نمی‌شود.
  • تعداد پیچ‌ها، قطر و طول، بر اساس استاندارد ASME B16.5 تعیین شده است.

برای اطلاعات بیشتر در مورد پیچ و مهره، مقاله سیستم اتصال پیچی فلنج را مطالعه کنید.

۶. وزن فلنج لپ‌جوینت

وزن فلنج لپ‌جوینت به سایز (NPS)، کلاس فشار و متریال بستگی دارد. در این بخش، وزن تقریبی برای فلنج‌های فولاد کربنی (A105) با سطح روکش RF ارائه می‌شود.

NPS Class 150 (kg) Class 300 (kg) Class 600 (kg) Class 900 (kg) Class 1500 (kg) Class 2500 (kg)
½0.40.81.21.82.22.8
10.81.42.03.24.25.2
22.03.44.88.011.015.0
45.08.012.520.032.046.0
69.515.023.038.060.088.0
816.526.042.068.0110.0165.0
1027.042.065.0110.0185.0280.0
1240.062.098.0165.0270.0420.0
18105.0170.0270.0460.0760.01250.0
24200.0340.0540.01020.01620.02600.0
⚠️ نکته مهم: اعداد فوق تقریبی هستند و وزن فلنج را بدون استاب اند نشان می‌دهند. برای وزن کل مجموعه (فلنج + استاب اند)، وزن استاب اند نیز باید اضافه شود.

۷. تلرانس‌های ابعادی

استاندارد ASME B16.5 تلرانس‌های مشخصی را برای ابعاد فلنج‌های لپ‌جوینت تعیین کرده است. رعایت این تلرانس‌ها برای اطمینان از تطابق و عملکرد صحیح اتصال، ضروری است.

پارامتر محدوده سایز (NPS) تلرانس (mm)
قطر خارجی (D)≤ 24+1.6 / -0
قطر خارجی (D)> 24± 3.2
قطر داخلی (A)≤ 10± 0.8
قطر داخلی (A)≥ 12+1.6 / -0
ضخامت (B)≤ 18+3.2 / -0
ضخامت (B)≥ 20+4.8 / -0
دایره‌ی پیچ‌ها (K)همه± 1.6
فاصله سوراخ‌های پیچهمه± 0.8
ارتفاع (H)≤ 18+3.2 / -0.8
ارتفاع (H)≥ 20+4.8 / -1.6
📌 نکته مهندسی: تلرانس‌ها برای اطمینان از جفت‌شدن صحیح فلنج‌ها و عملکرد مناسب گسکت بسیار حیاتی هستند.

۸. متریال‌های رایج

فلنج لپ‌جوینت از مواد مختلفی بر اساس استانداردهای ASTM تولید می‌شود. انتخاب متریال به شرایط عملیاتی (فشار، دما، خورندگی) بستگی دارد.

استاندارد ASTM نوع متریال دمای کاری کاربرد معمول
A105فولاد کربنی (Carbon Steel)تا ۴۲۵ درجه سانتی‌گرادکاربردهای عمومی، آب، بخار، گاز
A350 LF2فولاد کربنی دمای پایین (LTCS)تا ۴۶- درجه سانتی‌گراددمای پایین، LNG
A182 F304/F316فولاد زنگ‌نزن (Stainless)تا ۸۰۰+ درجه سانتی‌گرادصنایع شیمیایی، غذایی، دارویی
A182 F51/F53دوبلکس و سوپر دوبلکسمتغیرمحیط‌های کلریدی، نفت و گاز ترش
Inconel / Monelآلیاژهای نیکلتا ۱۰۰۰+ درجه سانتی‌گرادمحیط‌های بسیار خورنده
📌 نکته مهندسی: در فلنج لپ‌جوینت، فلنج از متریال ارزان‌تر و استاب اند از متریال گران‌تر و مقاوم به خوردگی ساخته می‌شود. این ویژگی، صرفه‌جویی قابل‌توجهی در هزینه‌های پروژه ایجاد می‌کند.

۹. مزایا و معایب

✅ مزایای فلنج لپ‌جوینت

  • قابلیت چرخش فلنج برای هم‌ترازی آسان
  • صرفه‌جویی در هزینه (فقط استاب اند از متریال گران ساخته می‌شود)
  • مناسب برای سیستم‌هایی که نیاز به جداسازی مکرر دارند
  • نصب آسان‌تر (به‌دلیل چرخش پذیری)
  • جلوگیری از اعمال تنش به لوله در حین سفت‌کردن پیچ‌ها

❌ معایب فلنج لپ‌جوینت

  • مقاومت کمتر در فشارهای بالا (نسبت به WN)
  • نیاز به استاب اند جداگانه (قطعه اضافی)
  • خطر خوردگی شکافی بین استاب اند و فلنج
  • مناسب برای سرویس‌های با دمای بالا نیست
  • هزینه نهایی ممکن است بیشتر از SO باشد
  • محدودیت در سایزهای بزرگ

۱۰. کاربردهای اصلی

فلنج لپ‌جوینت به‌دلیل مزایای منحصربه‌فرد خود، در صنایع و کاربردهای خاصی استفاده می‌شود.

🔹 صنایع اصلی
صنایع نفت و گاز (خطوط با متریال گران‌قیمت)، پتروشیمی (سیستم‌های با نیاز به جداسازی)، صنایع دریایی (آب دریا)، صنایع غذایی و دارویی (با استاب اند استیل زنگ‌نزن)
🔸 تجهیزات
سیستم‌های با متریال گران‌قیمت (تیتانیوم، اینکونل)، خطوط آب دریا (با استاب اند تیتانیومی)، کاربردهایی که نیاز به چرخش فلنج برای هم‌ترازی دارند
🔹 نوع سیالات
آب دریا، سیالات خورنده، مواد غذایی، سیالات با فشار پایین تا متوسط
📌 نکته کلیدی: فلنج لپ‌جوینت گزینه‌ای عالی برای پروژه‌هایی است که نیاز به متریال مقاوم به خوردگی دارند، اما هزینه‌ی ساخت فلنج کامل از آن متریال، مقرون‌به‌صرفه نیست.

۱۱. نکات نصب فلنج لپ‌جوینت

نصب صحیح فلنج لپ‌جوینت برای عملکرد مطلوب و جلوگیری از نشتی ضروری است. نکات کلیدی عبارتند از:

🔹 مراحل نصب

  • جوش‌کاری استاب اند: استاب اند به‌طور دقیق به لوله جوش داده می‌شود
  • قرارگیری فلنج: فلنج لپ‌جوینت روی استاب اند قرار می‌گیرد
  • چرخش فلنج: فلنج می‌تواند بچرخد تا سوراخ‌های پیچ با فلنج مقابل هم‌تراز شوند
  • کنترل گشتاور: پیچ‌ها را با گشتاور مشخص و الگوی ضربدری سفت کنید

🔸 اشتباهات رایج

  • جوش‌کاری نامناسب استاب اند (ایجاد اعوجاج)
  • استفاده از فلنج بدون استاب اند (غیرممکن)
  • عدم رعایت هم‌ترازی
  • گشتاور بیش از حد یا کم
  • استفاده از گسکت نامناسب
⚠️ نکته مهندسی: فلنج لپ‌جوینت هرگز نباید بدون استاب اند استفاده شود. استاب اند بخش حیاتی آب‌بندی است و فلنج فقط نقش نگهدارنده و اتصال پیچی را ایفا می‌کند.

برای اطلاعات بیشتر در مورد نصب و نگهداری، مقاله نصب و مونتاژ فلنج را مطالعه کنید.

۱۲. مقایسه فلنج لپ‌جوینت با سایر انواع

برای درک بهتر جایگاه فلنج لپ‌جوینت، مقایسه‌ی آن با سایر انواع فلنج مفید است.

ویژگی LJ WN SO SW TH
استحکاممتوسطعالیمتوسطعالیمتوسط
مقاومت خستگیخوبعالیخوبخوبضعیف
هزینه (متریال گران)پایینبالابالابالابالا
قابلیت چرخشبلهخیرخیرخیرخیر
نصبمتوسطجوش دقیقسادهمتوسطساده
فشار بالامحدودعالیمتوسطعالیمحدود
📌 خلاصه: فلنج لپ‌جوینت (LJ) گزینه‌ای منحصربه‌فرد برای صرفه‌جویی در متریال گران‌قیمت و تسهیل هم‌ترازی است، اما برای فشارهای بالا و سرویس‌های بحرانی، فلنج گلودار (WN) انتخاب مطمئن‌تری است.

برای مقایسه کامل، مقاله مقایسه جامع فلنج‌ها را مطالعه کنید.

۱۳. سوالات متداول

فلنج لپ‌جوینت (LJ): با استاب اند استفاده می‌شود، قابلیت چرخش دارد و برای متریال گران‌قیمت مقرون‌به‌صرفه است. فلنج اسلیپ‌آن (SO): روی لوله می‌لغزد و با جوش گوشه‌ای متصل می‌شود، قابلیت چرخش ندارد و برای کاربردهای عمومی و فشار متوسط مناسب است.

زیرا فقط استاب اند (Stub End) که با سیال در تماس است، از متریال گران‌قیمت ساخته می‌شود. خود فلنج لپ‌جوینت از متریال ارزان‌تر ساخته می‌شود، زیرا با سیال تماس ندارد. این کار، هزینه‌ی کل پروژه را به‌شدت کاهش می‌دهد.

بله، فلنج لپ‌جوینت می‌تواند بچرخد زیرا روی استاب اند می‌لغزد و با لوله تماس ندارد. این ویژگی، هم‌ترازی سوراخ‌های پیچ را در حین نصب بسیار آسان می‌کند.

استاب اند (Stub End) یک قطعه‌ی لوله کوتاه است که به لوله اصلی جوش داده می‌شود و سطح روکش (Flange Face) و آب‌بندی اتصال را ایجاد می‌کند. فلنج لپ‌جوینت روی آن قرار می‌گیرد و نقش اتصال پیچی را ایفا می‌کند.

فلنج لپ‌جوینت در کلاس‌های ۱۵۰ تا ۲۵۰۰ تولید می‌شود، اما در عمل معمولاً تا Class 600 استفاده می‌شود. برای فشارهای بالاتر، فلنج گلودار (WN) یا سوکت ولد (SW) توصیه می‌شوند.

توصیه نمی‌شود. به‌دلیل قابلیت چرخش و عدم اتصال مستقیم به لوله، فلنج لپ‌جوینت در برابر ارتعاشات عملکرد ضعیف‌تری نسبت به فلنج گلودار (WN) دارد.

استاندارد اصلی ASME B16.5 (برای سایزهای تا NPS 24) است. همچنین استاندارد MSS SP-43 برای استاب اندهای مورد استفاده با فلنج لپ‌جوینت، اطلاعات تکمیلی ارائه می‌دهد.

خود فلنج لپ‌جوینت نیاز به جوش‌کاری ندارد، اما استاب اند که جزء جدایی‌ناپذیر این سیستم است، باید به لوله جوش داده شود. بنابراین، کل سیستم LJ نیاز به جوش‌کاری دارد.

مراجع

نیاز به مشاوره یا تأمین فلنج لپ‌جوینت دارید؟

تیم مهندسی ایران اتصال با بیش از ۳۰ سال تجربه، آماده ارائه مشاوره و تأمین فلنج‌های لپ‌جوینت (LJ) و استاب اندهای مربوطه با بالاترین کیفیت برای پروژه‌های شماست.

این مقاله توسط تیم مهندسی ارشد ایران اتصال با تکیه بر آخرین ویرایش استانداردهای ASME و تجربیات میدانی تهیه و بازبینی شده است.
نیاز به مشاوره فنی · ایران اتصال

💬 نیاز به مشاوره فنی دارید؟

اگر پس از مطالعه این مقاله هنوز سوالی دارید، سوال فنی خود را برای مهندسین ایران اتصال آسیا ارسال کنید.
کارشناسان ما در اسرع وقت به درخواست شما رسیدگی خواهند کرد.

تلفن مشاوره: 34811-021
موبایل:7923 178 0912
ساعات پاسخگویی: شنبه تا چهارشنبه

چرا ایران اتصال آسیا؟

بیش از ۳۰ سال تجربه تولید
مشاوره فنی مهندسی
استانداردهای بین‌المللی کیفیت
گستره وسیع اتصالات جوشی
ماسکوت ایران اتصال
سوال و نظرات خود را درباره این مقاله ارسال فرمایید