ASTM A105 — مشخصات، ترکیب، خواص و کاربردها
ASTM A105 مشخصات استاندارد فورجینگهای فولاد کربنی برای اجزای پایپینگ تحت فشار است. این مشخصات شامل فلنجها، اتصالات فورج، بدنه شیرها و قطعات مشابه برای سرویس در دمای محیط و دمای بالاتر میشود . ASTM A105 در واقع معادل فورجشده ASTM A216 WCB (فولاد ریختگی) است و پرکاربردترین گرید فورجینگ در صنعت پایپینگ محسوب میشود .
این استاندارد برای فلنجهای ASME B16.5 و B16.47، اتصالات فورج ASME B16.11، شیرهای API 600 و API 602 و سایر اجزای فشار کاربرد دارد. محدوده سرویس ASTM A105 از -29°C تا 425°C است .
دامنه کاربرد و محدوده سرویس
ASTM A105 برای اجزای پایپینگ فورجشده در سرویسهای دمای محیط و دمای بالاتر طراحی شده است. این مشخصات شامل فلنجها، اتصالات فورج، شیرها و قطعات مشابه است که یا با ابعاد مشخصشده توسط خریدار یا طبق استانداردهای ابعادی MSS، ASME و API سفارش داده میشوند .
فورجینگهای ساختهشده طبق این مشخصات به حداکثر وزن ۱۰,۰۰۰ پوند [۴۵۴۰ کیلوگرم] محدود هستند. برای فورجینگهای بزرگتر، باید از مشخصات ASTM A266/A266M استفاده شود .
| Parameter | Specification |
|---|---|
| Standard | ASTM A105 / ASME SA105 |
| Product Form | Forgings (flanges, fittings, valve bodies) |
| Material Type | Forged Carbon Steel |
| Max Weight | 10,000 lb [4540 kg] |
| Service Temp Range | -29°C to 425°C (-20°F to 800°F) |
| ASME B16.5 Group | 1.1 |
| Heat Treatment | Annealing, Normalizing, Normalizing & Tempering, or Quenching & Tempering |
| NACE MR0175 Compliant | With additional requirements |
- ASTM A105 برای فلنج، اتصالات فورج، شیر و قطعات مشابه استفاده میشود .
- محدوده وزن فورجینگها حداکثر ۴۵۴۰ کیلوگرم است .
- عملیات حرارتی برای فورجینگهای بالای NPS 4 اجباری است .
ترکیب شیمیایی ASTM A105
ترکیب شیمیایی ASTM A105 بهگونهای طراحی شده که جوشپذیری خوب و استحکام کافی را فراهم کند. کربن بهصورت عمدی به حداکثر ۰.۳۵٪ محدود شده است تا قابلیت جوشکاری فلنجهای گردنی و سوکتولدا تضمین شود .
| Element | Content (%) |
|---|---|
| Carbon (C) | 0.35 max |
| Manganese (Mn) | 0.60 – 1.05 |
| Phosphorus (P) | 0.035 max |
| Sulfur (S) | 0.040 max |
| Silicon (Si) | 0.10 – 0.35 |
| Copper (Cu) | 0.40 max |
| Nickel (Ni) | 0.40 max |
| Chromium (Cr) | 0.30 max |
| Molybdenum (Mo) | 0.12 max |
| Vanadium (V) | 0.08 max |
| Carbon Equivalent (CE) | 0.47 max (if specified) |
- کربن به ۰.۳۵٪ محدود شده تا جوشپذیری تضمین شود .
- حداکثر کربن معادل (CE) ۰.۴۷٪ است (در صورت مشخص شدن) .
خواص مکانیکی ASTM A105
ASTM A105 دارای خواص مکانیکی مطلوبی برای سرویسهای پایپینگ است. حداقل استحکام تسلیم ۲۵۰ مگاپاسکال و حداقل استحکام کششی ۴۸۵ مگاپاسکال است .
| Property | Value |
|---|---|
| Tensile Strength (min) | 485 MPa (70 ksi) |
| Yield Strength (min) | 250 MPa (36 ksi) |
| Elongation (min) | 22% (in 50 mm gauge) |
| Reduction of Area (min) | 30% |
| Hardness (max) | 187 HBW (per NACE: 22 HRC) |
- حداکثر سختی ۱۸۷ HBW است .
- برای سرویس ترش (Sour Service) طبق NACE MR0175، حداکثر سختی ۲۲ HRC (۱۸۷ HBW) است .
جداول فشار-دما (ASME B16.5 Group 1.1)
ASTM A105 در گروه مواد ASME B16.5 Group 1.1 قرار میگیرد. جداول فشار-دما (PT Rating) حداکثر فشار کاری مجاز فلنج را در دماهای مختلف نشان میدهد. با افزایش دما، حداکثر فشار مجاز کاهش مییابد .
| Temp (°C) | Class 150 (bar) | Class 300 (bar) | Class 600 (bar) | Class 900 (bar) | Class 1500 (bar) | Class 2500 (bar) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| -29 to 38 | 19.6 | 51.1 | 102.1 | 153.2 | 255.3 | 425.5 |
| 50 | 19.2 | 50.1 | 100.2 | 150.4 | 250.6 | 417.7 |
| 100 | 17.7 | 46.6 | 93.2 | 139.8 | 233.0 | 388.3 |
| 150 | 15.8 | 45.1 | 90.2 | 135.2 | 225.4 | 375.6 |
| 200 | 13.8 | 43.8 | 87.6 | 131.4 | 219.0 | 365.0 |
| 250 | 12.1 | 41.9 | 83.9 | 125.8 | 209.7 | 349.5 |
| 300 | 10.2 | 39.8 | 79.6 | 119.5 | 199.1 | 331.8 |
| 350 | 8.4 | 37.6 | 75.1 | 112.7 | 187.8 | 313.0 |
| 400 | 6.5 | 34.7 | 69.4 | 104.2 | 173.6 | 289.3 |
| 425 | 5.5 | 28.8 | 57.5 | 86.3 | 143.8 | 239.7 |
| 450 | 4.6 | 23.0 | 46.0 | 69.0 | 115.0 | 191.7 |
| 500 | 2.8 | 11.8 | 23.5 | 35.3 | 58.8 | 97.9 |
- مقادیر جدول بر حسب بار است .
- در دمای ۱۰۰°F (۳۸°C)، Class 150 برابر ۲۸۵ psig (۱۹.۶ bar) است .
- با افزایش دما به ۵۳۸°C، Class 150 به ۱.۴ bar کاهش مییابد .
مقایسه ASTM A105 با A350 LF2
ASTM A105 و ASTM A350 LF2 دو مشخصات فورجینگ فولاد کربنی هستند که تفاوت اصلی آنها در عملکرد دمای پایین است .
| Property | ASTM A105 | ASTM A350 LF2 |
|---|---|---|
| Min Design Temp | -29°C (-20°F) | -46°C (-50°F) |
| Max Design Temp | 425°C (800°F) | 345°C (650°F) |
| Impact Test | No (unless supplementary) | Yes — Mandatory at -46°C |
| Impact Energy (min) | N/A | 20 J (15 ft-lb) |
| Carbon (max) | 0.35% | 0.30% |
| Heat Treatment | Normalized (typical) | Normalized & Tempered (mandatory) |
| ASME B16.5 Group | 1.1 | 1.2 |
| Relative Cost | Baseline | 15-30% premium |
- ASTM A105 برای دمای تا -29°C و ASTM A350 LF2 برای دمای تا -46°C مناسب است .
- ASTM A350 LF2 آزمون ضربه شارپی اجباری در -۴۶°C دارد .
- برای سرویسهای زیر -۲۹°C، باید از A350 LF2 استفاده شود .
- هزینه A350 LF2 حدود ۱۵-۳۰٪ بیشتر از A105 است .
کاربردهای ASTM A105
ASTM A105 پرکاربردترین گرید فورجینگ در صنعت پایپینگ است و در اجزای زیر کاربرد دارد .
کاربردهای اصلی
- فلنجها — ASME B16.5 و B16.47 (Weld Neck, Slip-On, Blind, Threaded, Socket Weld) .
- اتصالات فورج — ASME B16.11 (Elbow, Tee, Coupling, Cap) .
- بدنه شیرها — API 600 (Gate), API 602 (Gate), API 6D (Ball) .
- قطعات فشار — سایر اجزای پایپینگ تحت فشار .
- ASTM A105 برای سرویسهای عمومی پایپینگ (آب، گاز، بخار، سیالات فرآیندی) استفاده میشود .
- محدوده دمایی -۲۹°C تا ۴۲۵°C است .
- برای سرویس ترش (Sour Service) با رعایت NACE MR0175 قابل استفاده است .
- برای دمای پایینتر از -۲۹°C، باید از ASTM A350 LF2 استفاده شود .
تعاریف و اصطلاحات فنی
استانداردهای مرجع مرتبط: ASME SA105 — ASTM A350 LF2 — ASTM A216 WCB — ASME B16.5 — ASME B16.11 — NACE MR0175
💬 نیاز به مشاوره فنی دارید؟
اگر پس از مطالعه این مقاله هنوز سوالی دارید، سوال فنی خود را برای مهندسین ایران اتصال آسیا ارسال کنید.
کارشناسان ما در اسرع وقت به درخواست شما رسیدگی خواهند کرد.
چرا ایران اتصال آسیا؟