سری B (ASME B16.47 Series B) | مشخصات فنی، ابعاد، استانداردها و کاربردها | ایران اتصال

سری B (ASME B16.47 Series B)

مرجع کامل تخصصی مشخصات فنی، ابعاد، استانداردها، مزایا و کاربردهای سری B برای فلنج‌های با سایز بزرگ بر اساس API 605

فلنج گلودار (Weld Neck — WN) — سری B

تصویر ۱: نمای سه‌بعدی فلنج گلودار (Weld Neck — WN) — نمونه‌ای از فلنج‌های سری B

نمای پیچ و مهره (Stud Bolt) مورد استفاده در فلنج‌های سری B

تصویر ۲: نمای پیچ و مهره (Stud Bolt) مورد استفاده در فلنج‌های سری B

۱. مقدمه

سری B (ASME B16.47 Series B) یکی از دو سری اصلی در استاندارد ASME B16.47 است که برای فلنج‌های با سایز بزرگ (از NPS 26 تا NPS 60) تدوین شده است. این سری بر اساس استاندارد API 605 (Large Diameter Carbon Steel Flanges) طراحی شده و به‌دلیل ابعاد جمع‌وجورتر، وزن کمتر و هزینه پایین‌تر، برای فشارهای متوسط و پروژه‌های با محدودیت وزن و هزینه انتخاب می‌شود.

سری B به‌عنوان انتخاب اول برای پروژه‌هایی با فشار متوسط (Class 150 و 300) و کاربردهای عمومی (مانند خطوط آب، هوای فشرده و سیستم‌های با فشار پایین) شناخته می‌شود. این سری فقط شامل فلنج‌های گلودار (Weld Neck) و کور (Blind) می‌شود و برخلاف ASME B16.5، انواع دیگر فلنج (مانند اسلیپ‌آن) را پوشش نمی‌دهد.

نکته کلیدی: سری A و سری B در ASME B16.47 قابل تعویض نیستند. سری B با ابعاد جمع‌وجورتر و وزن کمتر، برای پروژه‌های با محدودیت بودجه مناسب است، در حالی که سری A برای فشارهای بالا و سرویس‌های بحرانی طراحی شده است. انتخاب بین آنها باید بر اساس نیاز پروژه انجام شود.

برای آشنایی با مبانی ASME B16.47، مقاله ASME B16.47 — ابعاد فلنج‌های با سایز بزرگ را مطالعه کنید.

۲. مشخصات فنی

سری B دارای مشخصات فنی زیر است که آن را از سری A متمایز می‌کند.

🔹 استاندارد مرجع
API 605
🔸 محدوده سایز
NPS 26 تا NPS 60
🔹 کلاس‌های فشاری
Class 150, 300, 400, 600, 900
🔸 انواع فلنج
فقط گلودار (WN) و کور (BL)
🔹 واحد اندازه‌گیری
میلی‌متر
🔸 ویژگی اصلی
ابعاد جمع‌وجورتر، وزن کمتر، هزینه پایین‌تر

۲.۱. اجزای اصلی فلنج‌های سری B

  • فلنج گلودار (Weld Neck — WN): دارای گردنه مخروطی با ابعاد جمع‌وجورتر
  • فلنج کور (Blind — BL): صفحه‌ی جامد برای بستن انتهای خط
  • سطح روکش (Flange Face): معمولاً RF (برجسته) با ابعاد استاندارد
  • سوراخ‌های پیچ (Bolt Holes): با تعداد و قطر کمتر نسبت به سری A
  • دایره‌ی پیچ‌ها (Bolt Circle): با قطر کوچکتر
📌 نکته مهندسی: سری B به‌دلیل وزن کمتر، در پروژه‌هایی که هزینه حمل‌ونقل و نصب اهمیت دارد، بسیار مقرون‌به‌صرفه است. با این حال، برای فشارهای بالا (Class 600 و 900)، سری A انتخاب مطمئن‌تری است.

۳. ابعاد و استانداردها

ابعاد فلنج‌های سری B بر اساس استاندارد ASME B16.47 و مرجع API 605 تعیین می‌شوند. در این بخش، ابعاد برای تمامی کلاس‌های فشاری (۱۵۰ تا ۹۰۰) ارائه می‌شوند. تمام ابعاد بر حسب میلی‌متر هستند.

📌 راهنمای ستون‌های جداول:
  • OD: قطر در محل پخ جوش (Diameter at Weld Bevel)
  • D: قطر خارجی فلنج (Overall Diameter)
  • B (WNF): حداقل ضخامت فلنج گلودار (Minimum Thickness — Weld Neck)
  • B (BLF): حداقل ضخامت فلنج کور (Minimum Thickness — Blind)
  • H: طول گردنه (Length thru Hub)
  • A: قطر گردنه در پایه (Diameter at Base of Hub)
  • G: قطر خارجی سطح برجسته (Outside Diameter of Raised Face)
  • K: قطر دایره‌ی پیچ‌ها (Bolt Circle)
  • L: قطر سوراخ‌های پیچ (Diameter of Bolt Holes)

۴. جداول ابعادی — کلاس ۱۵۰ (Class 150)

در این بخش، ابعاد فلنج‌های سری B برای کلاس ۱۵۰ ارائه می‌شوند.

۴.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26661.978541.488.6684
28712.783544.695.6735
30763.588544.699.6787
32814.394046.2107.6840
34865.1100549.3110.6892
36915.9105552.5117.6945
38968.2112554.1123.6997
401019117555.7128.61049
421069.8122558.9133.61102
441120.6127560.5136.61153
461171.4134062144.61205
481222.2139065.2149.61257
501273144568.4153.61308
521323.8149570157.61360
541374.6155071.6161.61413
561425.4160073.2166.61465
581476.2167574.7174.61516
601527172576.3179.61570

۴.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
2644.6711744.522.236
2847.8762795.322.240
3050.9813846.122.244
3254.1864900.122.248
3457.3921957.325.440
3658.99721009.625.444
3863.61022107028.640
4066.810801120.828.644
4268.411301171.628.648
4471.611811222.428.652
4674.712351284.331.840
4877.912891335.131.844
5081.113401385.931.848
5284.313911436.731.852
5487.414411492.231.856
5690.61492154331.860
5893.515431611.334.948
609716001662.134.952
📌 نکته: جداول کلاس‌های ۳۰۰ تا ۹۰۰ سری B در ادامه ارائه می‌شوند.

۵. جداول ابعادی — کلاس ۳۰۰ (Class 300)

۵.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26665.286589169.6702
2871692089149.6756
30768.499093.7157.6813
32819.21055103.2168.6864
348701110103.2172.6918
36920.81170103.2180.6965
38971.61220111.2191.61016
401022.41275115.9198.61067
421074.71335119.1204.61118
441125.51385127.1214.61173
461176.31460128.6222.61229
481227.11510128.6223.61278
501277.91560138.2234.61330
521328.71615142.9242.61383
541379.51675136.6239.61435
561430.31765154268.61494
581481.11825154274.61548
601557.31880150.9271.61599

۵.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
2689737803.334.932
2889787857.234.936
3093.7845920.838.136
32103.2902977.941.332
34103.29531031.941.336
36103.21010108944.532
38111.210601139.844.536
40115.911141190.644.540
42119.111681244.647.636
44127.112191295.447.640
46128.612701365.250.836
48128.61327141650.840
50138.213781466.850.844
52142.914291517.650.848
54136.61480157850.848
561541537165160.336
5815415941712.960.340
60150.916511763.760.340

۶. جداول ابعادی — کلاس ۴۰۰ (Class 400)

برای کلاس ۴۰۰، ابعاد فلنج‌های سری B در جدول زیر ارائه شده‌اند.

📌 نکته: برای سایزهای NPS 38 و بزرگتر در کلاس‌های ۴۰۰، ۶۰۰ و ۹۰۰، ابعاد سری B با سری A یکسان است.

۶.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26660.485095.25155.35698
28711.2915101.65165.35740
30762970107.95176.35794
32812.81035114.35185.35845
34863.61085117.55193.35899
36914.41155125.45206.35952
38965.21205130.25212.351003
4010161270136.55222.351054
421066.81320139.75230.351108
441117.61385146.05239.351159
461168.41440152.45250.351213
481219.21510158.75263.351267
501270.21570163.55274.351321
521320.81620168.35282.351372
541371.61700176.25295.351426
561422.41755181.05304.351480
581473.21805184.15312.351530
6015241885192.15325.351584

۶.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
26104.8571178138.128
28111.15762838.241.324
30117.55819895.441.328
32122.25873952.544.528
34128.659271003.344.532
36125.459811066.847.628
38130.2510351117.647.632
40136.5510921174.850.832
42139.7511431225.650.832
44146.0512001282.75432
46152.4512571339.85436
48158.7513081403.460.328
50163.5513621460.560.332
52168.3514131511.360.332
54176.2514701581.266.728
56181.051527163266.732
58184.1515781682.866.732
60192.1516351752.67332

۷. جداول ابعادی — کلاس ۶۰۰ (Class 600)

۷.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26660.4890117.55187.35698
28711.2950122.25196.35752
307621020131.85211.35806
32812.81085136.55222.35860
34863.61160147.65239.35914
36914.41215152.45249.35968
38965.21270158.75260.351022
4010161320165.15270.351073
421066.81405174.65285.351127
441117.61455179.45295.351181
461168.41510185.75306.351235
481219.21595195.35322.351289
501270.21670203.25335.351343
521320.81720209.55343.351394
541371.61780215.95355.351448
561422.41855223.75368.351502
581473.21905228.65376.351553
6015241995239.75395.351610

۷.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
26117.55727806.444.528
28122.25784863.647.628
30131.85841927.150.828
32136.55895984.25428
34147.659531054.160.324
36152.4510101104.960.328
38158.751054116260.328
40165.1511111212.860.332
42174.6511681282.766.728
44179.4512261333.566.732
46185.7512761390.666.732
48195.3513341460.57332
50203.251384152479.428
52209.5514351574.879.432
54215.951492163279.432
56223.7515431695.485.732
58228.6516001746.285.732
60239.7516571822.492.128

۸. جداول ابعادی — کلاس ۹۰۰ (Class 900)

۸.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26660.41020141.35265.35743
28711.21105154.05282.35797
307621180161.95295.35851
32812.81240166.75309.35908
34863.61315177.85325.35962
36914.41345179.45331.351016
38965.21460196.85358.351073
4010161510203.25370.351127
421066.81560212.75377.351176
441117.61650220.75397.351235
461168.41735231.95417.351292
481219.21785239.75425.351343

۸.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
26160.35762901.766.720
28173.05819971.67320
30182.45876103579.420
32192.359271092.279.420
34201.359911155.785.720
36208.0510291200.279.424
38222.251099128992.120
40230.2511621339.892.124
42238.1512131390.692.124
44249.2512701463.798.424
46261.9513341536.7104.824
48269.9513841587.5104.824

۹. مشخصات پیچ و مهره (Stud Bolts)

اطلاعات پیچ‌های مورد نیاز برای فلنج‌های سری B در جداول کلاس‌های مختلف ارائه شده است. قطر و طول پیچ‌ها در ستون‌های جداول درج شده است.

📌 نکات مهم:
  • طول پیچ‌ها بر اساس یک گسکت اسپیرال (Spiral Wound Gasket) با ضخامت ۴.۵ میلی‌متر (که در حین سفت‌کردن به ۳ میلی‌متر فشرده می‌شود) محاسبه شده است.
  • طول پیچ، شامل ارتفاع پخ (Chamfer) در دو انتها نمی‌شود.
  • تعداد پیچ‌ها، قطر و طول، بر اساس استاندارد ASME B16.47 تعیین شده است.

برای اطلاعات بیشتر در مورد پیچ و مهره، مقاله سیستم اتصال پیچی فلنج را مطالعه کنید.

۱۰. تلرانس‌های ابعادی

استاندارد ASME B16.47 تلرانس‌های مشخصی را برای ابعاد فلنج‌های سری B تعیین کرده است. رعایت این تلرانس‌ها برای تطابق قطعات و عملکرد صحیح اتصال ضروری است.

پارامتر تلرانس (mm)
قطر خارجی (D)± 3.2
ضخامت (B)+4.8 / -0
دایره‌ی پیچ‌ها (K)± 1.6
فاصله سوراخ‌های پیچ± 0.8
قطر سوراخ پیچ (L)± 1.6
قطر گردنه (A)± 3.2
ارتفاع گردنه (H)± 3.2
⚠️ نکته مهم: به‌دلیل سایز بزرگ فلنج‌های سری B، کنترل تلرانس‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. هر گونه انحراف می‌تواند منجر به نشتی، تمرکز تنش و خرابی اتصال شود.

۱۱. مزایا و معایب سری B

✅ مزایای سری B

  • وزن کمتر (هزینه حمل‌ونقل و نصب پایین‌تر)
  • هزینه ساخت پایین‌تر (مواد و ماشین‌کاری کمتر)
  • ابعاد جمع‌وجورتر (نیاز به فضای کمتر)
  • مناسب برای فشارهای متوسط (Class 150 و 300)
  • استاندارد معتبر API 605
  • مقرون‌به‌صرفه برای پروژه‌های با بودجه محدود

❌ معایب سری B

  • مقاومت کمتر در فشارهای بالا (مناسب برای Class 600 و 900 نیست)
  • ضخامت و ابعاد کوچکتر (مناسب برای سرویس‌های بحرانی نیست)
  • فقط شامل فلنج گلودار و کور (انواع دیگر پوشش داده نمی‌شوند)
  • محدودیت در کاربردهای با دمای بالا
  • ممکن است برای سرویس‌های هیدروژنی مناسب نباشد

۱۲. کاربردهای اصلی

سری B به‌دلیل وزن کمتر و هزینه پایین‌تر، در گستره‌ی وسیعی از صنایع و کاربردهای عمومی استفاده می‌شود.

🔹 صنایع اصلی
خطوط انتقال آب، سیستم‌های آتش‌نشانی، صنایع عمومی، پروژه‌های با فشار متوسط
🔸 تجهیزات
خطوط لوله با قطر بزرگ با فشار پایین، شیرآلات بزرگ با فشار متوسط
🔹 نوع سیالات
آب، هوای فشرده، گاز طبیعی با فشار پایین، سیالات غیرخورنده
📌 نکته کلیدی: سری B گزینه‌ای اقتصادی برای پروژه‌هایی است که فشار و دما بالا نیستند و هزینه و وزن در اولویت قرار دارند. در شرایطی که فشار بالا یا سیالات خطرناک وجود دارد، سری A انتخاب مطمئن‌تری است.

برای اطلاعات بیشتر در مورد کاربردهای فلنج، مقاله کاربردهای فلنج را مطالعه کنید.

۱۳. مقایسه سری B با سری A

درک تفاوت‌های سری B و سری A برای انتخاب صحیح استاندارد بسیار مهم است.

ویژگی سری B سری A
استاندارد مرجعAPI 605MSS SP-44
ابعادجمع‌وجورتربزرگ‌تر
ضخامتکمتربیشتر
وزنکمتربیشتر
هزینهپایین‌تربالاتر
مقاومتمتوسط (مناسب Class 150/300)بالاتر (مناسب Class 600/900)
کاربردکاربردهای عمومی، صرفه‌جویی در وزنپروژه‌های سنگین، فشار بالا
📌 خلاصه: سری B برای کاربردهای با فشار متوسط، پروژه‌های با محدودیت وزن و هزینه انتخاب می‌شود، در حالی که سری A برای سرویس‌های با فشار بالا و پروژه‌های با الزامات مقاومتی بالا انتخاب می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر در مورد سری A، مقاله سری A (ASME B16.47 Series A) را مطالعه کنید.

۱۴. سوالات متداول

سری B (API 605): ابعاد جمع‌وجورتر، وزن کمتر، هزینه پایین‌تر. مناسب برای فشارهای متوسط (Class 150 و 300). سری A (MSS SP-44): ابعاد بزرگتر، ضخامت و وزن بیشتر، مقاومت بالاتر. مناسب برای فشارهای بالا (Class 600 و 900).

سری B در ASME B16.47 فقط شامل فلنج‌های گلودار (Weld Neck — WN) و فلنج‌های کور (Blind — BL) می‌شود. انواع دیگر فلنج (مانند اسلیپ‌آن، سوکت ولد و ...) در این سری پوشش داده نمی‌شوند.

خیر، سری B و سری A قابل تعویض نیستند. سری B برای فشارهای متوسط و سری A برای فشارهای بالا طراحی شده‌اند. انتخاب باید بر اساس نیاز پروژه انجام شود.

سری A به‌دلیل ضخامت و ابعاد بزرگتر، برای فشارهای بالا (Class 600 و 900) مناسب‌تر است. سری B معمولاً برای فشارهای متوسط (Class 150 و 300) استفاده می‌شود.

توصیه نمی‌شود. سرویس هیدروژنی نیاز به ضخامت و یکپارچگی بالا دارد. سری A با ضخامت بیشتر انتخاب مناسب‌تری برای سرویس هیدروژنی است. در صورت استفاده از سری B، باید متریال مناسب (مانند فولاد آلیاژی) انتخاب شود.

وزن فلنج‌های سری B به‌دلیل ابعاد جمع‌وجورتر، به‌طور قابل‌توجهی کمتر از سری A است. برای مثال، یک فلنج گلودار سری B با سایز NPS 36 و کلاس 150 حدود ۴۵۰ کیلوگرم وزن دارد (در حالی که سری A حدود ۷۰۰ کیلوگرم است). برای وزن دقیق، به جداول وزنی استاندارد مراجعه کنید.

بله، تلرانس‌های سری B و سری A متفاوت هستند. سری A به‌دلیل ابعاد بزرگتر، تلرانس‌های بزرگتری دارد. برای اطلاعات دقیق، به استاندارد ASME B16.47 مراجعه کنید.

سری B بخشی از استاندارد ASME B16.47 است که آخرین ویرایش آن مربوط به سال ۲۰۱۹ است (ASME B16.47-2019). همیشه از آخرین ویرایش برای طراحی و ساخت استفاده کنید.

مراجع

  • ASME B16.47-2019 — Large Diameter Steel Flanges
  • API 605 — Large Diameter Carbon Steel Flanges
  • ASME B16.5-2020 — Pipe Flanges and Flanged Fittings
  • ASME B31.3-2020 — Process Piping
  • Piping Handbook (7th Edition) — Mohinder L. Nayyar

نیاز به مشاوره در مورد سری B (ASME B16.47) دارید؟

تیم مهندسی ایران اتصال با بیش از ۳۰ سال تجربه، آماده ارائه مشاوره تخصصی در مورد انتخاب سری B و تأمین فلنج‌های با سایز بزرگ برای پروژه شماست.

این مقاله توسط تیم مهندسی ارشد ایران اتصال با تکیه بر آخرین ویرایش استاندارد ASME B16.47 و تجربیات میدانی تهیه و بازبینی شده است.
نیاز به مشاوره فنی · ایران اتصال

💬 نیاز به مشاوره فنی دارید؟

اگر پس از مطالعه این مقاله هنوز سوالی دارید، سوال فنی خود را برای مهندسین ایران اتصال آسیا ارسال کنید.
کارشناسان ما در اسرع وقت به درخواست شما رسیدگی خواهند کرد.

تلفن مشاوره: 34811-021
موبایل:7923 178 0912
ساعات پاسخگویی: شنبه تا چهارشنبه

چرا ایران اتصال آسیا؟

بیش از ۳۰ سال تجربه تولید
مشاوره فنی مهندسی
استانداردهای بین‌المللی کیفیت
گستره وسیع اتصالات جوشی
ماسکوت ایران اتصال
سوال و نظرات خود را درباره این مقاله ارسال فرمایید