سری A (ASME B16.47 Series A) | مشخصات فنی، ابعاد، استانداردها و کاربردها | ایران اتصال

سری A (ASME B16.47 Series A)

مرجع کامل تخصصی مشخصات فنی، ابعاد، استانداردها، مزایا و کاربردهای سری A برای فلنج‌های با سایز بزرگ بر اساس MSS SP-44

فلنج گلودار (Weld Neck — WN) — سری A

تصویر ۱: نمای سه‌بعدی فلنج گلودار (Weld Neck — WN) — نمونه‌ای از فلنج‌های سری A

۱. مقدمه

سری A (ASME B16.47 Series A) یکی از دو سری اصلی در استاندارد ASME B16.47 است که برای فلنج‌های با سایز بزرگ (از NPS 26 تا NPS 60) تدوین شده است. این سری بر اساس استاندارد MSS SP-44 (Steel Pipeline Flanges) طراحی شده و به‌دلیل ابعاد بزرگتر، ضخامت بیشتر و وزن بالاتر، برای فشارهای بالا و سرویس‌های بحرانی در خطوط انتقال نفت و گاز انتخاب می‌شود.

سری A به‌عنوان انتخاب اول برای پروژه‌هایی با فشار بالا (Class 600 و 900) و سرویس‌های با ریسک بالا (مانند خطوط هیدروژن و گاز ترش) شناخته می‌شود. این سری فقط شامل فلنج‌های گلودار (Weld Neck) و کور (Blind) می‌شود و برخلاف ASME B16.5، انواع دیگر فلنج (مانند اسلیپ‌آن) را پوشش نمی‌دهد.

نکته کلیدی: سری A و سری B در ASME B16.47 قابل تعویض نیستند. سری A با ابعاد بزرگتر و ضخامت بیشتر، مقاومت بالاتری دارد، در حالی که سری B جمع‌وجورتر و سبک‌تر است. انتخاب بین آنها باید بر اساس نیاز پروژه انجام شود.

برای آشنایی با مبانی ASME B16.47، مقاله ASME B16.47 — ابعاد فلنج‌های با سایز بزرگ را مطالعه کنید.

۲. مشخصات فنی

سری A دارای مشخصات فنی زیر است که آن را از سری B متمایز می‌کند.

🔹 استاندارد مرجع
MSS SP-44
🔸 محدوده سایز
NPS 26 تا NPS 60
🔹 کلاس‌های فشاری
Class 150, 300, 400, 600, 900
🔸 انواع فلنج
فقط گلودار (WN) و کور (BL)
🔹 واحد اندازه‌گیری
میلی‌متر
🔸 ویژگی اصلی
ابعاد بزرگتر، ضخامت بیشتر، وزن بالاتر

۲.۱. اجزای اصلی فلنج‌های سری A

  • فلنج گلودار (Weld Neck — WN): دارای گردنه مخروطی بلند با ابعاد بزرگتر
  • فلنج کور (Blind — BL): صفحه‌ی جامد برای بستن انتهای خط
  • سطح روکش (Flange Face): معمولاً RF (برجسته) با ابعاد بزرگتر
  • سوراخ‌های پیچ (Bolt Holes): با تعداد و قطر بزرگتر نسبت به سری B
  • دایره‌ی پیچ‌ها (Bolt Circle): با قطر بزرگتر
📌 نکته مهندسی: فلنج‌های سری A به‌دلیل ضخامت و ابعاد بزرگتر، وزن قابل‌توجهی دارند. این موضوع باید در طراحی سازه‌های نگهدارنده و هزینه‌های حمل‌ونقل در نظر گرفته شود.

۳. ابعاد و استانداردها

ابعاد فلنج‌های سری A بر اساس استاندارد ASME B16.47 و مرجع MSS SP-44 تعیین می‌شوند. در این بخش، ابعاد برای تمامی کلاس‌های فشاری (۱۵۰ تا ۹۰۰) ارائه می‌شوند. تمام ابعاد بر حسب میلی‌متر هستند.

📌 راهنمای ستون‌های جداول:
  • OD: قطر در محل پخ جوش (Diameter at Weld Bevel)
  • D: قطر خارجی فلنج (Overall Diameter)
  • B (WNF): حداقل ضخامت فلنج گلودار (Minimum Thickness — Weld Neck)
  • B (BLF): حداقل ضخامت فلنج کور (Minimum Thickness — Blind)
  • H: طول گردنه (Length thru Hub)
  • A: قطر گردنه در پایه (Diameter at Base of Hub)
  • G: قطر خارجی سطح برجسته (Outside Diameter of Raised Face)
  • K: قطر دایره‌ی پیچ‌ها (Bolt Circle)
  • L: قطر سوراخ‌های پیچ (Diameter of Bolt Holes)

۴. جداول ابعادی — کلاس ۱۵۰ (Class 150)

در این بخش، ابعاد فلنج‌های سری A برای کلاس ۱۵۰ ارائه می‌شوند.

۴.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26660.487068.3120.6676
28711.292571.5125.6727
3076298574.7136.6781
32812.8106081144.6832
34863.6111082.6149.6883
36914.4117090.5157.6933
38965.2124087.4157.6991
401016129090.5163.61041
421066.8134596.9171.61092
441117.61405101.7177.61143
461168.41455103.2185.61197
481219.21510108192.61248
5012701570111.2203.61302
521320.81625115.9209.61353
541371.61685120.7215.61403
561422.41745123.9228.61457
581473.21805128.6234.61508
6015241855131.8239.61559

۴.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
2668.3749806.434.924
2871.5800863.634.928
3074.7857914.434.928
3281914977.941.328
3482.69651028.741.332
3690.510221085.841.332
3887.410731149.441.332
4090.511241200.241.336
4296.911941257.341.336
44101.712451314.441.340
46103.212951365.241.340
4810813591422.441.344
50111.214101479.647.644
52115.914611536.747.644
54120.715111593.847.644
56123.91575165147.648
58128.616261708.247.648
60131.81676175947.652
📌 نکته: جداول کلاس‌های ۳۰۰ تا ۹۰۰ سری A در ادامه ارائه می‌شوند.

۵. جداول ابعادی — کلاس ۳۰۰ (Class 300)

۵.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26660.497079.4184.6721
28711.2103585.8196.6775
30762109092.1209.6827
32812.8115098.5222.6881
34863.61205101.7231.6937
36914.41270104.8241.6991
38965.21170108180.6994
4010161240114.4193.61048
421066.81290119.1199.61099
441117.61355123.9206.61149
461168.41415128.6215.61203
481219.21465133.4223.61254
501270.21530139.8231.61305
521320.81580144.5238.61356
541371.61660152.5252.61410
561422.41710154260.61464
581473.21760158.8266.61514
6015241810163.6272.61564

۵.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
2684.2749876.344.528
2890.5800939.844.528
3095.385799747.628
32100.19141054.150.828
34104.89651104.950.828
36111.210221168.45432
3810810291092.241.332
40114.410861155.744.532
42119.111371206.544.532
44123.911941263.647.632
46128.612451320.850.828
48133.413021371.650.832
50139.813591428.85432
52144.514101479.65432
54152.514671549.460.328
5615415181600.260.328
58158.81575165160.332
60163.616261701.860.332

۶. جداول ابعادی — کلاس ۴۰۰ (Class 400)

برای کلاس ۴۰۰، ابعاد فلنج‌های سری A در جدول زیر ارائه شده‌اند.

📌 نکته: برای سایزهای NPS 38 و بزرگتر در کلاس‌های ۴۰۰، ۶۰۰ و ۹۰۰، ابعاد سری A با سری B یکسان است.

۶.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26660.497095.25200.35727
28711.21035101.65212.35783
307621090107.95225.35837
32812.81150114.35238.35889
34863.61205117.55247.35945
36914.41270120.65257.351000
38965.21205130.25212.351003
4010161270136.55222.351054
421066.81320139.75230.351108
441117.61385146.05239.351159
461168.41440152.45250.351213
481219.21510158.75263.351267
501270.21570163.55274.351321
521320.81620168.35282.351372
541371.61700176.25295.351426
561422.41755181.05304.351480
581473.21805184.15312.351530
6015241885192.15325.351584

۶.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
26104.85749876.347.628
28111.15800939.850.828
30117.558579975428
32122.259141054.15428
34128.659651104.95428
36134.9510221168.45432
38130.2510351117.647.632
40136.5510921174.850.832
42139.7511431225.650.832
44146.0512001282.75432
46152.4512571339.85436
48158.7513081403.460.328
50163.5513621460.560.332
52168.3514131511.360.332
54176.2514701581.266.728
56181.051527163266.732
58184.1515781682.866.732
60192.1516351752.67332

۷. جداول ابعادی — کلاس ۶۰۰ (Class 600)

۷.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26660.41015114.35228.35748
28711.21075117.55241.35803
307621130120.65254.35862
32812.81195123.85266.35918
34863.61245127.05276.35973
36914.41315130.25289.351032
38965.21270158.75260.351022
4010161320165.15270.351073
421066.81405174.65285.351127
441117.61455179.45295.351181
461168.41510185.75306.351235
481219.21595195.35322.351289
501270.21670203.25335.351343
521320.81720209.55343.351394
541371.61780215.95355.351448
561422.41855223.75368.351502
581473.21905228.65376.351553
6015241995239.75395.351610

۷.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
26131.85749914.450.828
28138.15800965.25428
30146.058571022.45428
32154.059141079.560.328
34160.359651130.360.328
36168.3510221193.866.728
38161.351054116260.328
40168.3511111212.860.332
42177.8511681282.766.728
44184.1512261333.566.732
46192.1512761390.666.732
48201.6513341460.57332
50209.551384152479.428
52215.9514351574.879.432
54223.851492163279.432
56231.8515431695.485.732
58238.1516001746.285.732
60249.2516571822.492.128

۸. جداول ابعادی — کلاس ۹۰۰ (Class 900)

۸.۱. فلنج گلودار (Weld Neck — WN)

NPSODDB (WNF)HA
26660.41085146.05292.35775
28711.21170149.25304.35832
307621230155.65317.35889
32812.81315165.15336.35946
34863.61395171.45355.351006
36914.41460177.85368.351064
38965.21460196.85358.351073
4010161510203.25370.351127
421066.81560212.75377.351176
441117.61650220.75397.351235
461168.41735231.95417.351292
481219.21785239.75425.351343

۸.۲. فلنج کور (Blind — BL)

NPSB (BLF)GKLتعداد پیچ
26166.75749952.57320
28177.858001022.479.420
30188.958571085.879.420
32200.059141155.785.720
34211.159651225.692.120
36220.751022128992.120
38222.251099128992.120
40230.2511621339.892.124
42238.1512131390.692.124
44249.2512701463.798.424
46261.9513341536.7104.824
48269.9513841587.5104.824

۹. مشخصات پیچ و مهره (Stud Bolts)

اطلاعات پیچ‌های مورد نیاز برای فلنج‌های سری A در جداول کلاس‌های مختلف ارائه شده است. قطر و طول پیچ‌ها در ستون‌های جداول درج شده است.

📌 نکات مهم:
  • طول پیچ‌ها بر اساس یک گسکت اسپیرال (Spiral Wound Gasket) با ضخامت ۴.۵ میلی‌متر (که در حین سفت‌کردن به ۳ میلی‌متر فشرده می‌شود) محاسبه شده است.
  • طول پیچ، شامل ارتفاع پخ (Chamfer) در دو انتها نمی‌شود.
  • تعداد پیچ‌ها، قطر و طول، بر اساس استاندارد ASME B16.47 تعیین شده است.

برای اطلاعات بیشتر در مورد پیچ و مهره، مقاله سیستم اتصال پیچی فلنج را مطالعه کنید.

۱۰. تلرانس‌های ابعادی

استاندارد ASME B16.47 تلرانس‌های مشخصی را برای ابعاد فلنج‌های سری A تعیین کرده است. رعایت این تلرانس‌ها برای تطابق قطعات و عملکرد صحیح اتصال ضروری است.

پارامتر تلرانس (mm)
قطر خارجی (D)± 3.2
ضخامت (B)+4.8 / -0
دایره‌ی پیچ‌ها (K)± 1.6
فاصله سوراخ‌های پیچ± 0.8
قطر سوراخ پیچ (L)± 1.6
قطر گردنه (A)± 3.2
ارتفاع گردنه (H)± 3.2
⚠️ نکته مهم: به‌دلیل سایز بزرگ فلنج‌های سری A، کنترل تلرانس‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. هر گونه انحراف می‌تواند منجر به نشتی، تمرکز تنش و خرابی اتصال شود.

۱۱. مزایا و معایب سری A

✅ مزایای سری A

  • مقاومت بالا در برابر فشار (مناسب برای Class 600 و 900)
  • ضخامت و ابعاد بزرگتر برای سرویس‌های بحرانی
  • یکپارچگی عالی در خطوط با فشار بالا
  • مناسب برای سرویس‌های هیدروژنی و گاز ترش
  • استاندارد معتبر MSS SP-44

❌ معایب سری A

  • وزن بالا (هزینه حمل‌ونقل و نصب بیشتر)
  • هزینه ساخت بالاتر (مواد و ماشین‌کاری بیشتر)
  • ابعاد بزرگتر (نیاز به فضای بیشتر)
  • فقط شامل فلنج گلودار و کور (انواع دیگر پوشش داده نمی‌شوند)
  • زمان ساخت طولانی‌تر

۱۲. کاربردهای اصلی

سری A به‌دلیل مقاومت و یکپارچگی فوق‌العاده، در گستره‌ی وسیعی از صنایع و کاربردها استفاده می‌شود.

🔹 صنایع اصلی
خطوط انتقال نفت و گاز با فشار بالا، پالایشگاه‌ها، پتروشیمی، نیروگاه‌ها، صنایع سنگین
🔸 تجهیزات
خطوط لوله با قطر بزرگ، شیرآلات بزرگ، مخازن تحت فشار، مبدل‌های حرارتی بزرگ
🔹 نوع سیالات
هیدروژن، گاز ترش، نفت خام، گاز طبیعی، سیالات با فشار بالا
📌 نکته کلیدی: سری A گزینه‌ای اجباری و غیرقابل‌جایگزین برای پروژه‌هایی است که فشار بالا و ایمنی در اولویت اول قرار دارد. در شرایطی که یکپارچگی اتصال حیاتی است، هزینه‌ی بالای سری A به‌خوبی توجیه‌پذیر است.

برای اطلاعات بیشتر در مورد کاربردهای فلنج، مقاله کاربردهای فلنج را مطالعه کنید.

۱۳. مقایسه سری A با سری B

درک تفاوت‌های سری A و سری B برای انتخاب صحیح استاندارد بسیار مهم است.

ویژگی سری A سری B
استاندارد مرجعMSS SP-44API 605
ابعادبزرگ‌ترجمع‌وجورتر
ضخامتبیشترکمتر
وزنبیشترکمتر
هزینهبالاترپایین‌تر
مقاومتبالاتر (مناسب Class 600/900)متوسط (مناسب Class 150/300)
کاربردپروژه‌های سنگین، فشار بالاکاربردهای عمومی، صرفه‌جویی در وزن
📌 خلاصه: سری A برای سرویس‌های با فشار بالا و پروژه‌های با الزامات مقاومتی بالا انتخاب می‌شود، در حالی که سری B برای کاربردهای با فشار متوسط، پروژه‌های با محدودیت وزن و هزینه انتخاب می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر در مورد سری B، مقاله سری B (ASME B16.47 Series B) را مطالعه کنید.

۱۴. سوالات متداول

سری A (MSS SP-44): ابعاد بزرگتر، ضخامت و وزن بیشتر، مقاومت بالاتر. مناسب برای فشارهای بالا (Class 600 و 900). سری B (API 605): ابعاد جمع‌وجورتر، وزن کمتر، هزینه پایین‌تر. مناسب برای فشارهای متوسط (Class 150 و 300).

سری A در ASME B16.47 فقط شامل فلنج‌های گلودار (Weld Neck — WN) و فلنج‌های کور (Blind — BL) می‌شود. انواع دیگر فلنج (مانند اسلیپ‌آن، سوکت ولد و ...) در این سری پوشش داده نمی‌شوند.

از نظر تئوری بله، اما از نظر عملی و اقتصادی توصیه نمی‌شود. سری A و سری B ابعاد و وزنی متفاوت دارند و برای کاربردهای خاصی طراحی شده‌اند. انتخاب باید بر اساس نیاز پروژه انجام شود.

سری A به‌دلیل ضخامت و ابعاد بزرگتر، برای فشارهای بالا (Class 600 و 900) مناسب‌تر است. سری B معمولاً برای فشارهای متوسط (Class 150 و 300) استفاده می‌شود.

بله، سری A با ضخامت بیشتر و یکپارچگی بالا، انتخاب مناسبی برای سرویس هیدروژنی و گاز ترش است. با این حال، باید متریال مناسب (مانند فولاد آلیاژی) نیز انتخاب شود.

وزن فلنج‌های سری A به‌دلیل ابعاد بزرگتر، به‌طور قابل‌توجهی بیشتر از سری B است. برای مثال، یک فلنج گلودار سری A با سایز NPS 36 و کلاس 150 حدود ۷۰۰ کیلوگرم وزن دارد. برای وزن دقیق، به جداول وزنی استاندارد مراجعه کنید.

بله، تلرانس‌های سری A و سری B متفاوت هستند. سری A به‌دلیل ابعاد بزرگتر، تلرانس‌های بزرگتری دارد. برای اطلاعات دقیق، به استاندارد ASME B16.47 مراجعه کنید.

سری A بخشی از استاندارد ASME B16.47 است که آخرین ویرایش آن مربوط به سال ۲۰۱۹ است (ASME B16.47-2019). همیشه از آخرین ویرایش برای طراحی و ساخت استفاده کنید.

مراجع

  • ASME B16.47-2019 — Large Diameter Steel Flanges
  • MSS SP-44 — Steel Pipeline Flanges
  • ASME B16.5-2020 — Pipe Flanges and Flanged Fittings
  • ASME B31.3-2020 — Process Piping
  • Piping Handbook (7th Edition) — Mohinder L. Nayyar

نیاز به مشاوره در مورد سری A (ASME B16.47) دارید؟

تیم مهندسی ایران اتصال با بیش از ۳۰ سال تجربه، آماده ارائه مشاوره تخصصی در مورد انتخاب سری A و تأمین فلنج‌های با سایز بزرگ برای پروژه شماست.

این مقاله توسط تیم مهندسی ارشد ایران اتصال با تکیه بر آخرین ویرایش استاندارد ASME B16.47 و تجربیات میدانی تهیه و بازبینی شده است.
نیاز به مشاوره فنی · ایران اتصال

💬 نیاز به مشاوره فنی دارید؟

اگر پس از مطالعه این مقاله هنوز سوالی دارید، سوال فنی خود را برای مهندسین ایران اتصال آسیا ارسال کنید.
کارشناسان ما در اسرع وقت به درخواست شما رسیدگی خواهند کرد.

تلفن مشاوره: 34811-021
موبایل:7923 178 0912
ساعات پاسخگویی: شنبه تا چهارشنبه

چرا ایران اتصال آسیا؟

بیش از ۳۰ سال تجربه تولید
مشاوره فنی مهندسی
استانداردهای بین‌المللی کیفیت
گستره وسیع اتصالات جوشی
ماسکوت ایران اتصال
سوال و نظرات خود را درباره این مقاله ارسال فرمایید