استاندارد ASTM چیست؟
ASTM Grades - اتصالات، لولهها و فلنجها
استانداردهای ASTM، فرآیند ساخت دقیق مواد را تعریف کرده و ترکیبات شیمیایی مجاز را از طریق درصد عناصری مانند کربن، منیزیم، نیکل و ... مشخص میکنند. این مشخصات با عنوان «Grade» (درجه) شناسایی میشوند. به عنوان مثال، لوله فولاد کربنی با گرید A یا B، لوله استنلس استیل با گرید TP304 یا TP321 و اتصالات فولاد کربنی با گرید WPB شناخته میشوند.
🧪 ترکیبات شیمیایی مورد نیاز (درصد جرمی)
🔩 فلنجها - استاندارد ASTM A182
| Grade | C | Mn | P | S | Si | Ni | Cr | Mo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| F304 | 0.08 | 2 | 0.045 | 0.03 | 1 | 8-11 | 18-20 | — |
| F304L | 0.03 | 2 | 0.045 | 0.03 | 1 | 8-13 | 18-20 | — |
| F316L | 0.03 | 2 | 0.045 | 0.03 | 1 | 10-15 | 16-18 | 2-3 |
📏 لولهها - استاندارد ASTM A312
| Grade | C | Mn | P | S | Si | Cr | Ni | Mo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TP304 | 0.08 | 2 | 0.045 | 0.03 | 1 | 18-20 | 8-11 | — |
| TP304L | 0.035 | 2 | 0.045 | 0.03 | 1 | 18-20 | 8-13 | — |
| TP316L | 0.035 | 2 | 0.045 | 0.03 | 1 | 16-18 | 10-14 | 2-3 |
🔧 اتصالات (Fittings) - استاندارد ASTM A403
| Grade | C (1) | Mn (1) | P (1) | S (1) | Si (1) | Ni | Cr | Mo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| WP304 | 0.08 | 2 | 0.045 | 0.03 | 1 | 8-11 | 18-20 | — |
| WP304L | 0.03 (2) | 2 | 0.045 | 0.03 | 1 | 8-12 | 18-20 | — |
| WP316L | 0.03 (2) | 2 | 0.045 | 0.03 | 1 | 10-14 (3) | 16-18 | 2-3 |
(1) حداکثر مقدار مگر اینکه خلاف آن ذکر شده باشد.
(2) برای لولههای با قطر کم یا دیواره نازک، حداکثر کربن 0.040% لازم است.
(3) برای لولههای سوراخشده (Pierced tubing)، نیکل میتواند 11.0% تا 16.0% باشد.
📊 جدول پرکاربردترین گریدهای ASTM بر اساس گروه
| Material | Pipes | Fittings | Flanges | Valves | Bolts & Nuts |
|---|---|---|---|---|---|
| فولاد کربنی | A106 Gr A / Gr B / Gr C | A234 Gr WPA/WPB/WPC | A105 | A216 Gr WCB | A193 Gr B7 / A194 Gr 2H |
| کربن آلیاژ (دما بالا) | A335 Gr P1, P11, P12, P22, P5, P9 | A234 Gr WP1, WP11, WP12, WP22, WP5, WP9 | A182 Gr F1, F11, F12, F22, F5, F9 | A217 Gr WC1, WC6, WC9, C5, C12 | A193 Gr B7 / A194 Gr 2H |
| کربن آلیاژ (دمای پایین) | A333 Gr 6 / Gr 3 | A420 Gr WPL6 / WPL3 | A350 Gr LF2 / LF3 | A352 Gr LCB / LC3 | A320 Gr L7 / A194 Gr 7 |
| استنلس استیل آستنیتی | A312 TP304, TP316, TP321, TP347 | A403 WP304, WP316, WP321, WP347 | A182 F304, F316, F321, F347 | A182 F304, F316, F321, F347 | A193 Gr B8 / A194 Gr 8 |
📚 معرفی کامل استانداردهای ASTM (مرجع مواد)
لولهها (Pipes)
A106 — پوشش لوله فولاد کربنی برای سرویس دمای بالا.
A335 — لوله بدون درز آلیاژ فریتی برای دمای بالا.
A333 — لوله بدون درز و جوش داده شده فولاد کربن و آلیاژی برای دمای پایین.
A312 — لوله استنلس استیل آستنیتی بدون درز، جوش مستقیم و سردکاری شده برای دمای بالا و محیط خورنده.
اتصالات (Fittings)
A234 — اتصالات فولاد کربنی و آلیاژی فرفورژه (نورد شده) از نوع بدون درز و جوشی.
A420 — اتصالات فولاد کربنی و آلیاژی فرفورژه برای سرویس دمای پایین.
A403 — اتصالات استنلس استیل آستنیتی فرفورژه.فلنجها (Flanges)
A105 — استاندارد قطعات فولاد کربنی آهنگری شده (فلنج، اتصالات، شیرها و…) برای سرویس فشار در دمای محیط تا بالا.
A182 — فلنج، اتصالات آهنگری شده و قطعات شیر از جنس آلیاژ و استنلس استیل برای دمای بالا.
A350 — گریدهای مختلف فولاد کربن و آلیاژ کم آهنگری شده برای سرویس دمای پایین.
شیرآلات (Valves)
A216 — ریختهگری فولاد کربنی برای شیرها، فلنجها و اتصالات در دمای بالا.
A217 — ریختهگری فولاد آلیاژی و مارتنزیتی استنلس استیل برای سرویس دما بالا و خورنده.
A352 — ریختهگری فولاد برای شیرآلات و قطعات تحت فشار در دمای پایین.
A182 — همچنین برای قطعات شیر در دمای بالا کاربرد دارد.
پیچ و مهره (Bolts & Nuts)
A193 — مواد پیچ و مهره آلیاژی و استنلس استیل برای مخازن تحت فشار، شیرها، فلنجها و سرویس دما یا فشار بالا.
A320 — مواد پیچ و مهره آلیاژی و استنلس استیل برای سرویس دمای پایین.
A194 — استاندارد مهرهها در انواع مواد مختلف.
🗂️ اطلاعات دقیق ASTM Grades بر اساس استانداردهای معتبر لوله، اتصالات، فلنجها و شیرآلات صنعتی